Çocuk

Kardeş Kıskançlığı ve Rekabeti

Kardeş Kıskançlığı ve Rekabeti

Anne babanın kendilerini hazır hissettikleri zaman ikinci çocuk için en doğru zamandır. Gebeliğin İlk 3-4 ayında, riskli süreç geçtikten sonra ve cinsiyet belli olduktan sonra çocuğa kardeşi olacağı söylenebilir. Eve yeni bir kardeşin katılması ya da yakında katılacak olması her çocukta farklı etki yaratabilir. Bu durum; çocuğun yaşı, ailenin yaşam tarzı, ailenin yaklaşımı, çocuğun kişilik özellikleri gibi faktörlerden etkilenebilir. Kardeş kıskançlığı aslında son derece doğaldır. Burada önemli olan anne-baba tutumlarıdır.  Kıskançlık derecesi artıp olumsuz davranışlara sebep verdiğinde destek alınmalıdır.

Bu olumsuz davranışların başında:

  • Alt ıslatma
  • Tırnak yeme
  • Uyku ve yeme bozuklukları
  • Moral bozukluğu ve mutsuzluk
  • Oyun oynamaya karşı isteksizlik
  • Aşırı öfke bebeğe zarar verici davranışlar (vurma)
  • Arkadaşlarına zarar verme
  • Fobiler
  • Sebepsiz ağlamalar
  • Tutturmalar
  • Kazanılmış becerilerinde gerileme yaşayabilir:Anne babanın ilgisini çekmek için tuvalet alışkanlığı kazandığı halde altına kaçırması
  • Yeni doğanla benzer şeyleri yapması : Bebek gibi davranması; emzik, biberon kullanmaya başlama

gelmektedir.

kardeş kıskançlığı
kardeş kıskançlığı

Kardeş Kıskançlığı için Neler Yapılmalı Yapılmamalı!

Yeni bir kardeş katıldığı zaman çocuk için aynı düzenin devam ettirilmesi çok önemli. Mesela; hafta sonu gezi ve etkinliklerinin devam ettirilmesi gerekir. Anne baba her bir çocukla ayrı ayrı baş başa zaman geçirebilmelidir.

Çocuğun hayatında Radikal ve Köklü değişiklikler yapılacaksa kardeşiyle ilişkilendirmemesi için, doğumdan aylar önce ya da doğumdan aylar sonra yapılmalıdır. Mesela; odasını ayırmak, okul değişikliği, tuvalet terbiyesi gibi. Bebek geldiğinde çocuğun hemen kreşe verilmesi, evden uzaklaştırıldığı hissini doğurabilir. Bu çocuk için travmatik olabilir: Annem babam artık beni sevmiyor ! Hepsi kardeşim yüzünden!

Eve yeni bir kardeşin geleceği çocuğun yaşına göre farklı yöntemlerle açıklanabilir. Küçük yaştaki çocuklara kardeş sevgisi hikayeleştirilerek açıklanabilir. Hikayede çocuk kahraman bir abi/ abla olabilir.

Mutlu edecek değişikliklerden bahsedebilirsiniz. Artık evde sıkılmayacaksın!

Çocuğun yaşı daha büyükse yeni kardeşin gelmesiyle nelerin olacağı uygun bir şekilde açıklanmalıdır. Çocuğun bebeklik fotoğraflarını çıkararak, kendisinin de bir zamanlar bu kadar küçük olduğunu, bakıma ve ilgiye ihtiyacı olduğunu söyleyebilirsiniz. Bebeğin ne büyüklükte olacağı hakkında bilgilendirilmelidir. Kardeş geldiğinde hemen kendisiyle oynayacağını düşünen çocuk bebek dünyaya geldiğinde sadece annesinin zamanını aldığını görünce, gelen kardeşten memnuniyetsizliğini söylemeye başlayabilir. Küçük çocukların hayal kırıklığı yaşamaması için bu durum anlatılmalıdır. Kardeşin geldiği zaman bir süre sadece uyuyup, ağlayacak sonrasında büyüyüp seninle oynayabilecek. Kardeşiyle ilgili soruları usanmadan cevap vermek önemlidir.

Kardeş için yapılan hazırlıklarda çocuğun fikrini alarak aile bütünlüğüne vurgu yapabilirsiniz. Büyük çocuğun rıza ve onayını almadan hiçbir şekilde oyuncaklarını, kıyafetlerini, eşyalarını küçük çocuğa verilmemesi gerekir.

Çocuk henüz kendi bebekliğini yaşayamamışken birden abi ya da abla olma sorumluluğunun yüklenmesi kardeş ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Sen büyüksün koruyacaksın, seveceksin demek yeni bebeğe öfkeyi artırabilir. Dolayısıyla bebeğin bakımının sadece ebeveyn sorumluluğunda olduğu bilinmelidir.

Duygularını ifade etmesine izin verin: Bazen seninle yeterince ilgilenmediğim için bana kızıyor musun? Kardeşin olduktan sonra seni daha az mı sevdiğimi düşünüyorsun? gibi sorular sorarak çocuğu dinleyip rahatlaması sağlanabilir.

Kardeşler arasında rekabet yaratılmamalıdır. Sürekli birinin olumlu özelliklerini diğerine örnek gösterilmesi ; kardeşin senden daha uslu, daha güzel, daha akıllı gibi kıyaslamalar yaparak birinin hep üstün gösterilmesi kardeşler arasındaki sorunları artırabilir.

Bebeğe karşı zarar verici davranışlar varsa çok tepki göstermeden, sert olmadan net bir şekilde uyarıda bulunabilirsiniz. Biz birbirimize vurmuyoruz neye öfkelendiysen gel konuşalım ama kardeşin çok minik bu şekilde seni anlayamaz.

Kardeş Kıskançlığı oluşmasını tetikleyen Şakalar Yapmayın! “Kardeşini senden daha çok seviyorum” “o senden daha akıllı, beni dinliyor” gibi. Bu durum zaten kendini ikinci plana itilmiş hisseden çocuğun yanılmadığını gösterir.

Yeni bebeğe sürekli koruyucu tutum sergilenmemesi gerekir. Kardeşine dokunma, canı acır!

Eve gelen misafirlerin yeni bebeğe getireceği hediyelerin olacağı göz önünde bulundurularak, anne babalar yedekte hazır hediye tutması önemlidir. Böylece çocuk kendini değersiz hissetmez.

Çocuk, hastanede yeni bebekle ilk karşılaşma anında anneyi tek görmesi gerekir. Yeni doğanın anne kucağında sarmaş dolaş değil de yatağında olması gibi.

Yeni bebeğin dünyaya gelişiyle anne babalar suçluluk duygusuyla çocuğun her istediğini yapmaması gerekir. Anne babalar yeni kardeş yaptığınız için suçlu değilsiniz. Kızım-oğlum üzülecek, kötü hissedecek diye ilginin abartılması da doyumsuzluğa sebebiyet verebilir. Dolayısıyla; çocuk hediyelere boğuluyor, disiplin edilemiyor ve hiçbir şeyden mutlu olmayan bir çocuk olarak büyüyor. Ebeveyn olarak rahat olursanız kardeş kıskançlığı süreci de o derece kolay olacaktır.

Birgül Mertoğlu Baş

Birgül Mertoğlu Baş

Uzman Psikolog
2011 yılında Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü’ nden mezun oldu. Uzmanlığını On Dokuz Mayıs Üniversitesi Evlilik ve Aile Danışmanlığı bölümünde tamamladı. WÇZÖ-4, MMPI, T.A.T, Bilişsel Davranış Terapisi, Sınav Kaygısıyla Başa Çıkma Yöntemleri, Cinsellik ve Cinsel Tedavi Programlarıyla ilgili çeşitli eğitimler aldı.

Birgül Mertoğlu Baş

2011 yılında Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü’ nden mezun oldu. Uzmanlığını On Dokuz Mayıs Üniversitesi Evlilik ve Aile Danışmanlığı bölümünde tamamladı. WÇZÖ-4, MMPI, T.A.T, Bilişsel Davranış Terapisi, Sınav Kaygısıyla Başa Çıkma Yöntemleri, Cinsellik ve Cinsel Tedavi Programlarıyla ilgili çeşitli eğitimler aldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu